Praca i płace: pozycja Polski na tle świata

Rynek pracy w liczbach

Pokaz slajdów przedstawia pięć wskaźników rynku pracy Banku Światowego opartych na szacunkach modelowych MOP. Każdy slajd to jeden wskaźnik: ranking krajów, wartość i pozycja wyróżnionego kraju oraz przebieg w czasie od 2014 roku. Wszystkie liczby pochodzą z tego samego zestawu danych, co tekst poniżej.

‹

›‖

Unemployment rate	39	Bezrobocie w Polsce: 2,976% i 39. miejsce na 187 krajów
Labour force participation rate	116	Aktywność zawodowa w Polsce: 58,312% i 116. miejsce
Wage and salaried workers	59	Pracownicy najemni w Polsce: 81,1103% ogółu pracujących
Female-to-male participation ratio	98	Aktywność kobiet wobec mężczyzn w Polsce: 78,6876%
Employment in industry	21	Zatrudnienie w przemyśle w Polsce: 30,0253% i 21. miejsce

Na każdym slajdzie czytaj wartość razem z pozycją i liczbą sklasyfikowanych krajów, a kierunek rankingu sprawdzaj osobno — przy bezrobociu wyżej oznacza wartość niższą. Nie porównuj słupków ani pozycji między slajdami: wskaźniki mają inne definicje, inne mianowniki i mogą obejmować inną liczbę krajów.

Sedno sprawy

Wśród pięciu wskaźników rynku pracy Polska wypada najlepiej tam, gdzie liczy się skala zatrudnienia w przemyśle i brak bezrobocia: stopa bezrobocia wynosi 2,976% i daje 39. miejsce na 187 krajów, przy wartości światowej 4,791%. Wysoko plasuje się też udział zatrudnienia w przemyśle — 30,0253%, czyli 21. miejsce, wyraźnie powyżej wartości światowej 23,661%. Pracownicy najemni stanowią 81,1103% ogółu pracujących (59. miejsce), znacznie powyżej świata (53,5899%). Słabiej wygląda strona podażowa: współczynnik aktywności zawodowej 58,312% to dopiero 116. miejsce, poniżej wartości światowej 60,9793%, a relacja aktywności kobiet do mężczyzn 78,6876% plasuje Polskę na 98. miejscu. Obraz jest więc taki: mało bezrobocia i dużo etatów w przemyśle, ale stosunkowo wąska baza osób aktywnych zawodowo.

Źródła: Bank Światowy, World Development Indicators — SL.UEM.TOTL.ZS, SL.TLF.CACT.ZS, SL.EMP.WORK.ZS, SL.TLF.CACT.FM.ZS, SL.IND.EMPL.ZS (modeled ILO estimate).

Najnowsza wartość głównego wskaźnika

Dla 2025 r. stopa bezrobocia w Polsce wynosi 2,976%. W zestawieniu obejmującym 187 krajów daje to 39. miejsce — przy czym ranking jest tu ułożony od wartości najniższych, więc wyższa pozycja oznacza mniej bezrobocia, a nie więcej. Wartość światowa tego wskaźnika to 4,791%, czyli polski wynik jest od niej niższy o 1,815 punktu procentowego i stanowi mniej więcej dwie trzecie poziomu światowego. Warto pamiętać, że to szacunek modelowy, a nie odczyt krajowego badania aktywności ekonomicznej ludności.

Źródło: Bank Światowy, World Development Indicators — „Unemployment, total (% of total labor force) (modeled ILO estimate)", SL.UEM.TOTL.ZS, https://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS

Czołówka i koniec stawki

Na czele zestawienia bezrobocia stoją Katar (0,13%), Kambodża (0,263%), Niger (0,394%) i Tajlandia (0,781%), a tuż za nimi Burundi (0,922%) i Czad (1,057%). W pierwszej dwunastce jest też Mołdawia (1,505%). Grupa ta łączy państwa naftowe Zatoki Perskiej z krajami o niskich dochodach — sam niski odsetek bezrobotnych nie mówi więc jeszcze o jakości miejsc pracy. Drugi kraniec stawki jest wyraźnie skoncentrowany geograficznie: Eswatini (34,202%), Republika Południowej Afryki (32,391%), Dżibuti (26,015%), Botswana (24,477%), a dalej Palestyna (24,42%) i Gabon (20,154%). Polska z wynikiem 2,976% należy do części górnej: od Kataru dzieli ją 2,846 punktu procentowego, od Eswatini — ponad 31 punktów.

Źródło: Bank Światowy, World Development Indicators — SL.UEM.TOTL.ZS (modeled ILO estimate), https://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS

Jak zmieniło się to przez dekadę

Wszystkie pięć wskaźników ma w tym zestawieniu szereg czasowy od 2014 r. Największa zmiana dotyczy bezrobocia: z 8,971% w 2014 r. do 2,976% w 2025 r., czyli o blisko 6 punktów procentowych w dół; najniższy odczyt to 2,743% w 2023 r., po którym pojawił się lekki ruch w górę (2,807% w 2024 r. i 2,976% w 2025 r.). Udział pracowników najemnych rósł systematycznie: 74,418% w 2014 r. wobec 81,1103% w 2025 r., czyli o niemal 6,7 punktu — to drugi co do wielkości ruch. Relacja aktywności kobiet do mężczyzn poprawiła się z 75,9188% do 78,6876% (o ok. 2,8 punktu), z zauważalnym obniżeniem do 74,5978% w 2020 r. Współczynnik aktywności zawodowej zmienił się najmniej: 57,074% w 2014 r., szczyt 59,23% w 2023 r. i 58,312% w 2025 r. Zatrudnienie w przemyśle utrzymuje się na zbliżonym poziomie — 30,5086% w 2014 r., maksimum 32,133% w 2019 r. i 30,0253% w 2025 r.

Źródła: Bank Światowy, World Development Indicators — SL.UEM.TOTL.ZS, SL.EMP.WORK.ZS, SL.TLF.CACT.FM.ZS, SL.TLF.CACT.ZS, SL.IND.EMPL.ZS (modeled ILO estimate).

Porównanie z sąsiadami i dużymi gospodarkami

Pod względem bezrobocia Polska (2,976%) wypada lepiej niż Niemcy (3,711%), USA (4,198%), Chiny (4,615%), Wielka Brytania (4,746%) i Francja (7,542% — różnica 4,566 punktu), a nieco gorzej niż Japonia (2,451%) i Korea Południowa (2,683%). W regionie niższy wynik ma Mołdawia (1,505%, 10. miejsce). Odwrotnie jest z aktywnością zawodową: 58,312% to mniej niż w Chinach (64,551%), Korei Południowej (64,351%), Japonii (63,448%), USA (61,704%), Wielkiej Brytanii (61,369%) i Niemczech (60,571%) — z tej grupy niżej jest tylko Francja (55,346%). Udział pracowników najemnych (81,1103%) plasuje Polskę poniżej USA (93,9262%), Niemiec (91,8508%), Japonii (90,9492%), Wielkiej Brytanii (86,8514%) i Francji (86,7152%), ale wyraźnie powyżej Korei Południowej (77,3304%) i Chin (62,332%); w sąsiedztwie wyżej są Rosja (93,677%) i Białoruś (93,1666%). Relacja aktywności kobiet do mężczyzn (78,6876%) jest niższa niż w Wielkiej Brytanii (87,4032%, różnica 8,72 punktu), Francji (86,4484%), Chinach (84,6774%), USA (84,0213%) i Niemczech (83,7012%), a bardzo zbliżona do Korei Południowej (78,8617%) i Japonii (78,2129%). Najmocniejszą pozycję Polska ma w przemyśle: 30,0253% to 21. miejsce, w towarzystwie Czech (34,8944%), Słowacji (34,5282%), Rumunii (32,5713%) i Słowenii (31,9684%), powyżej Niemiec (25,9742%) i znacznie powyżej Wielkiej Brytanii (15,9141%).

Źródła: Bank Światowy, World Development Indicators — SL.UEM.TOTL.ZS, SL.TLF.CACT.ZS, SL.EMP.WORK.ZS, SL.TLF.CACT.FM.ZS, SL.IND.EMPL.ZS (modeled ILO estimate).

Jak czytać te liczby

Wszystkie pięć wskaźników to szacunki modelowe Międzynarodowej Organizacji Pracy (modeled ILO estimate) publikowane przez Bank Światowy, więc nie muszą pokrywać się z danymi krajowymi, a wartości dla 2025 r. mają charakter szacunkowy. Stopa bezrobocia obejmuje osoby bez pracy, które jej poszukują i są gotowe ją podjąć — poza nią pozostają m.in. osoby, które zrezygnowały z poszukiwań, oraz niepełny wymiar czasu pracy wykonywany wbrew preferencjom. Współczynnik aktywności zawodowej liczony jest wobec ludności w wieku 15 lat i więcej, więc na jego poziom wpływa również struktura wieku. Relacja aktywności kobiet do mężczyzn (78,6876%) jest ilorazem dwóch współczynników, a nie samym poziomem aktywności kobiet, i nie mówi nic o wynagrodzeniach, formie zatrudnienia ani czasie pracy. Choć temat strony obejmuje płace, w tym zestawie nie ma wskaźnika poziomu wynagrodzeń — „pracownicy najemni" opisują formę zatrudnienia (praca u kogoś zamiast pracy na własny rachunek lub w gospodarstwie rodzinnym), a nie wysokość zarobków. Dane aktualizowane są w cyklu rocznym; różnic rzędu dziesiątych części punktu procentowego lepiej nie traktować jako istotnych.

Źródła: Bank Światowy, World Development Indicators — SL.UEM.TOTL.ZS, SL.TLF.CACT.ZS, SL.EMP.WORK.ZS, SL.TLF.CACT.FM.ZS, SL.IND.EMPL.ZS (modeled ILO estimate).

Stopa bezrobocia na mapie i na wykresach

Na czele tabeli stoją Katar (0,13%), Kambodża (0,263%) i Niger (0,394%), a na końcu Eswatini (34,202%) i Republika Południowej Afryki (32,391%). Polska mieści się w górnej części zestawienia, 2,846 punktu za Katarem.

Linia przebiegu pokazuje spadek z 8,971% w 2014 r. do 2,976% w 2025 r., z minimum 2,743% w 2023 r. i lekkim odbiciem w kolejnych latach. Rozpiętość słupków między pierwszym a ostatnim krajem przekracza 34 punkty procentowe.

Porównaj kraje

Współczynnik aktywności zawodowej

Najwyżej są Katar (87,013%), Madagaskar (85,495%) i Wyspy Salomona (84,296%), najniżej Wyspy Świętego Tomasza i Książęca (23,342%) oraz Dżibuti (31,744%). Polska leży w drugiej połowie tabeli, poniżej Niemiec (60,571%).

Przebieg jest płaski: 57,074% w 2014 r., szczyt 59,23% w 2023 r. i 58,312% w 2025 r. Słupki rozciągają się od ponad 87% do poniżej 24%, więc różnice między krajami są tu znacznie większe niż zmiany w czasie.

Udział pracowników najemnych

Górę tabeli zajmują Katar (99,1678%), Bahrajn (97,5593%) i Kuwejt (96,8392%), dół — Czad (8,4389%) i Niger (10,5221%). Polska plasuje się poniżej USA (93,9262%) i Niemiec (91,8508%), ale wyraźnie powyżej Chin (62,332%).

Linia rośnie nieprzerwanie z 74,418% w 2014 r. do 81,1103% w 2025 r., czyli o blisko 6,7 punktu — najwięcej po bezrobociu. Rozstęp między krajami sięga tu ponad 90 punktów procentowych.

Aktywność zawodowa kobiet (w relacji do mężczyzn)

Najwyższe wartości mają Burundi (103,2831%) i Mołdawia (100,1232%), najniższe Afganistan (7,2907%) i Jemen (7,6157%). Polska znajduje się blisko środka stawki, poniżej Wielkiej Brytanii (87,4032%) i Niemiec (83,7012%).

Przebieg rośnie z 75,9188% w 2014 r. do 78,6876% w 2025 r., z widocznym obniżeniem do 74,5978% w 2020 r. Słupki pokazują największą rozpiętość ze wszystkich pięciu wskaźników — od ponad 103% do nieco ponad 7%.

Pracujący w przemyśle

Czoło tabeli to Oman (39,4354%), Katar (38,02%), Bahrajn (34,9062%) i Czechy (34,8944%), a koniec — Sudan Południowy (1,672%) i Burundi (3,1033%). Polska sąsiaduje w rankingu ze Słowacją (34,5282%), Rumunią (32,5713%) i Słowenią (31,9684%).

Linia przebiegu jest stabilna: 30,5086% w 2014 r., maksimum 32,133% w 2019 r. i 30,0253% w 2025 r. Wśród większych gospodarek Polska wyprzedza Niemcy (25,9742%) i Wielką Brytanię (15,9141%), a ustępuje Chinom (31,7923%).