Niski poziom bezrobocia nie oznacza, że kraj jest przyjazny pracownikom — Japonia zajmuje 24. miejsce na 187 krajów, a wskaźnik aktywności zawodowej — 80.

Start / Do czytania

Patrząc tylko na stopę bezrobocia, Japonia plasuje się dość wysoko

W bazie Wskaźników Rozwoju Świata (WDI) Banku Światowego stopa bezrobocia jest dostępna dla 187 krajów i regionów. Najnowsza wartość dla świata wynosi 4,79%, a dla Japonii — 2,45%. Po uporządkowaniu od najniższej wartości Japonia zajmuje 24. miejsce na 187 krajów i regionów.

Czołowe miejsca zajmują Katar (0,13%), Kambodża (0,26%) i Niger (0,39%). Na drugim końcu znajdują się Eswatini (34,20%), Republika Południowej Afryki (32,39%) i Dżibuti (26,02%); różnica między górą a dołem przekracza 260 razy. Patrząc tylko na ten wskaźnik, Japonię można zaliczyć do krajów, w których „niewiele osób nie może znaleźć pracy”.

Jednak pod względem wskaźnika aktywności zawodowej Japonia zajmuje 80. miejsce i niewiele różni się od średniej światowej

Jeśli spojrzeć na wskaźnik aktywności zawodowej w tym samym zbiorze danych (odsetek osób w wieku 15 lat i więcej, które pracują lub poszukują pracy), Japonia osiąga 63,45%, co daje jej 80. miejsce na 187 krajów i regionów. To zaledwie nieznacznie więcej niż światowa wartość wynosząca 60,98%, a więc pozycja Japonii wyraźnie różni się od tej wynikającej ze stopy bezrobocia.

Czołowe miejsca zajmują Katar (87,01%), Madagaskar (85,50%) i Wyspy Salomona (84,30%). Najniższe wartości odnotowano w São Tomé i Príncipe (23,34%), Dżibuti (31,74%) i Jemenie (33,10%).

Ponieważ stopa bezrobocia oznacza odsetek osób, które chcą pracować i poszukują pracy, ale nie mogą jej znaleźć, osoby, które w ogóle nie szukają pracy, nie są uwzględniane ani w mianowniku, ani w liczniku. Niska stopa bezrobocia przy niezbyt wysokim wskaźniku aktywności zawodowej może wynikać nie tylko z tego, że „pracę można szybko znaleźć”, lecz także z tego, że pewna liczba osób jej nie poszukuje. Dopiero zestawienie obu wskaźników pozwala zobaczyć pełny obraz rynku pracy.

Formy zatrudnienia są w Japonii silnie sformalizowane także na tle świata

Odsetek osób pracujących, które otrzymują wynagrodzenie na podstawie umowy o pracę (odsetek pracowników najemnych), wynosi w Japonii 90,95%, co daje 17. miejsce. Światowa wartość to 53,59%, czyli niemal 40 punktów procentowych mniej.

Czołowe miejsca zajmują Katar (99,17%), Bahrajn (97,56%) i Kuwejt (96,84%). Najniższe wartości odnotowano w Czadzie (8,44%), Nigrze (10,52%) i Sierra Leone (11,19%); istnieją kraje, w których ponad 90% pracujących prowadzi własną działalność lub pracuje w przedsiębiorstwach rodzinnych. W skali świata praca najemna wciąż stanowi zaledwie „połowę” sposobów zarabiania na życie.

Wysoka pozycja Japonii odzwierciedla przede wszystkim to, czy struktura gospodarki odeszła od dominacji rolnictwa, a nie to, czy rynek pracy jest dobrze zorganizowany.

Pod względem różnic między kobietami a mężczyznami Japonia zajmuje 102. miejsce na 187 krajów, czyli poniżej środka

Wskaźnik będący ilorazem aktywności zawodowej kobiet i aktywności zawodowej mężczyzn (im bliżej 100, tym mniejsza różnica między płciami) wynosi w Japonii 78,21%, co daje 102. miejsce. To więcej niż światowa wartość wynosząca 69,62%, ale pod względem pozycji rankingowej Japonia znajduje się poniżej środka.

Czołowe miejsca zajmują Burundi (103,28%), Mołdawia (100,12%) i Benin (96,91%); istnieją kraje, w których aktywność zawodowa kobiet dorównuje aktywności mężczyzn lub ją przewyższa. Najniższe wartości odnotowano w Afganistanie (7,29%), Jemenie (7,62%) i Iraku (15,07%).

Także w tym przypadku kraje zajmujące czołowe miejsca niekoniecznie są „przyjazne pracownikom”. W gospodarkach opartych głównie na rolnictwie lub samozatrudnieniu wskaźnik aktywności zawodowej obu płci często jest wysoki. Uporządkowanie krajów według tylko jednego z tych wskaźników — stopy bezrobocia, aktywności zawodowej lub relacji między płciami — prowadzi do porównania, w którym poziom rozwoju gospodarczego miesza się z jakością pracy.

Odsetek pracujących w przemyśle jest zbliżony do średniej światowej

Odsetek pracujących w przemyśle, w tym w produkcji, budownictwie i górnictwie, wynosi w Japonii 23,23%, co daje 54. miejsce. To niemal tyle samo co światowa wartość wynosząca 23,66%, dlatego pod względem tego wskaźnika Japonia zajmuje przeciętną pozycję. Czołowe miejsca zajmują Oman (39,44%), Katar (38,02%) i Bahrajn (34,91%), a najniższe — Sudan Południowy (1,67%), Burundi (3,10%) i Timor Wschodni (3,80%).

Wbrew wizerunkowi „kraju produkcji”, pod względem struktury zatrudnienia Japonia znajduje się w światowej połowie. Skala przemysłu i odsetek osób, które w nim pracują, to bowiem dwie różne kwestie.

Co widać, gdy zestawi się 5 wskaźników

Pozycja Japonii znacznie zmienia się w zależności od wskaźnika.

Pod względem tego, „czy można znaleźć pracę” i „czy można pracować jako osoba zatrudniona”, Japonia zajmuje wysokie miejsce. Jeśli chodzi o to, „jak duża część ludzi uczestniczy w rynku pracy” oraz „jak duża jest różnica między kobietami a mężczyznami”, plasuje się od środka rankingu do jego dolnej części. Nie da się opisać rynku pracy jednym miejscem w rankingu, ponieważ te 4 wskaźniki mierzą różne zjawiska.

Porównując kraje, lepiej patrzeć nie tylko na to, które miejsce zajmują według danego wskaźnika, lecz także na to, jak bardzo ich pozycja zmienia się między poszczególnymi wskaźnikami. To lepiej pokazuje charakter ich rynku pracy.

Źródła

• Unemployment, total (% of total labor force) (Bank Światowy, Wskaźniki Rozwoju Świata SL.UEM.TOTL.ZS)
• Labor force participation rate, total (% of total population ages 15+) (tamże SL.TLF.CACT.ZS)
• Wage and salaried workers, total (% of total employment) (tamże SL.EMP.WORK.ZS)
• Ratio of female to male labor force participation rate (%) (tamże SL.TLF.CACT.FM.ZS)
• Employment in industry (% of total employment) (tamże SL.IND.EMPL.ZS)

Wszystkie wartości pochodzą z najnowszego roku dostępnego dla poszczególnych wskaźników (2025).